زمانه پندی آزاد وار داد مرا      زمانه را چو نکو بنگری همه پند است

 سالیاد  يك‌هزار و صد و پنجاهمين سال‌روز به دنیا آمدن رودكي - پدر شعر فارسي - در مقر سازمان ملل در نيويورك برگزار شد.

بان ‌كي ‌مون ، دبيركل سازمان ملل متحد: «رودكي با سادگي و ظرافت، سنت‌ بزرگي را بنا نهاد و اساس ادبيات كلاسيك فارسي را برپا كرد. او شعر را از عرصه‌ي انتزاعي به زندگي معاصر آورد و دراين فرآيند، پنجره‌هاي فلسفي جديدي به‌روي جامعه گشود. رودكي به راستي سلطان شاعران است ...

کسی که رودکی را نشناخت ، که را شناخت؟

اهميت رودکی:

۱-وی پيش از شاعران بزرگ ديگر به سرودن شعر پارسی روی آورد(رودکی را نخستین شاعر بزرگ پارسی‌گوی و پدر شعر پارسی می‌دانند- سلطان شاعران و آدم الشعرا -)

۲-انواع مختلف شعر پارسی را به زيباترين و رساترين صورت ابداع کرد.

 ۳-او نخستين شاعری است که قالب های گوناگون شعر پارسی را بر پايه ای استوار بنا نهاد

۴- راه را برای ظهور بزرگانی چون فردوسی و ساير استادان عصر غزنوی هموار کرد.

۵- می‌گویند رودکی در حدود یک صدهزار بیت شعر سروده است

۶-در موسیقی ماهر بود و از صدای خوش بهره مند بود

۷-در 8 سالگی قرآن آموخت  و از همان هنگام به شاعری پرداخت.

۸-وی نخستین بار به شعر پارسی ،سازمان و اساس معین داد و آن را در زمینه هایی مانند؛ داستان ، غزل ، مدح ، وعظ ، رثا و... جای داد

۹-در اشعار او شور و شادی، وجد و ملال، زهد و اندرز، شک و یقین به هم آمیخته است.

 ۱۰- عصاره وفشردۀ آرزوهایی را از راه شعرو با زبان دلنشین به گوش انسان میرساند

۱۱-اغتنام فرصت که بعدها موضوع اصلی شعر خيام و سعدی و حافظ است نخستين بار در آثار رودکی ديده می شود.

        غالب اشعارش روح طرب و شادی و بی توجهی به آنچه مایه اندوه باشد، مشهود است ۱۲ـ 

                 ۱۳ـ وی غیر از اشعاری که در قالب غزل، قصیده  و قطعه دارد کلیله و دمنه را هم به نظم در آورد

۱۴ـرودکی معنی و مقصد اساسی زندگی انسان را پیش از همه از نیکی و نکوکاری عبارت میداند

 و موارد بسیار دیگر می توان به اینها افزود

ابوعبدالله جعفرابن محمد رودکی در تاريخ ادب به عنوان پدر شعرفارسی شهرت دارد. وی در قرن سوم هجری قمري/ نيمه دوم قرن نهم ميلادی در روستای پنج رودک، دوفرسنگی سمرقند، زاده شد و در همان روستای زادگاه خويش از جهان رفت (سال 329 هـ.ق)

 دربارسامانیان، محیط گرم بحث و برخورد اندیشه شد و شاعران و فرهنگمداران از راههای دور و نزدیک به آنجا روی می آوردند

رفته رفته آوازه رودکی به دربار سامانیان رسید و نصربن احمد سامانی (301 ـ 331 ق) او را به دربارفرا خواند. برخی بر این گمانند که او پیش از نصربن احمد به دربار سامانیان رفته بود، در آنجا بزرگترین شاعر دربار سامانی شد. در آن روزگار در محیط ادبی، علمی، اقتصادی و اجتماعی فرارود در ، آن چنان تحولی شگرف روی داده بود که دانش پژوهان، آن دوره را دوران نوزایی (رسانس) ایرانی می نامند

دورهٔ سامانیان  که امروز در کشور تاجیکستان فارسی زبان، بدان مفتخرند

http://www.kohansara.blogfa.com/ خبر بیشتر دراین باره 
 

بسی رنج بردم بدین سال سی
عجم زنده کردم بدین پارسی
پی افکندم از نظم کاخی بلند
که از باد و باران نیابد گزند

حکیم ابوالقاسم فردوسی در سال 329 یا 330 ه ق در روستای باز در نزدیکی طوس(استان خراسان) به دنیا آمد. پدرش دهقان بود و با زندگی نسبتاً مرفهی که داشت توانست به تحصیلات خود ادامه دهد و با زبان فارسی دری ، عربی و پهلوی آشنا شود.

کودکی و جوانی فردوسی در دوران سامانیان که از حامیان مهم فرهنگ و  ادبیات فارسی  بودند ،بوده‌است.